Πώς μπορείτε να απαλλαγείτε από τα χρέη σας;

Έναν πλήρη οδικό χάρτη, που «ξεκλειδώνει» όλες τις διαδικασίες απαλλαγής των οφειλετών από τα χρέη τα οποία τους βαραίνουν, παρουσιάζει αποκλειστικά για το Matrix24.gr ο ειδικός επί του θέματος δικηγόρος και διαπιστευμένος διαμεσολαβητής, Δημήτρης Μπούκας.

Ο κ. Μπούκας, ακριβώς παρακάτω, αποκαλύπτει όλα τα «πώς» και τα «γιατί» της επιχείρησης απαλλαγής από βαριά χρέη, τα οποία οι οφειλέτες δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν.

Ο οδικός χάρτης που παρουσιάζει ο Δημήτρης Μπούκας, έχει ως εξής:

«Η παρατεταμένη οικονομική κρίση οδηγεί πολλούς οφειλέτες σε αδιέξοδο. Παρά τις κατά καιρούς ρυθμίσεις προς Εφορία, Ασφαλιστικά Ταμεία και τράπεζες (120 δόσεις, εξωδικαστικός μηχανισμός κλπ), πολλοί αδυνατούν να τις τηρήσουν. Άλλοι πάλι αντιλαμβάνονται πώς δεν μπορούν να προχωρήσουν σε μια δοσοποίηση των χρεών τους λόγω του ότι αυτά είναι υπέρογκα. Με τον νόμο 4738/2020 περί ρύθμισης οφειλών και παροχής δεύτερης ευκαιρίας, δίνεται η δυνατότητα της απαλλαγής από όλα τα χρέη ούτως ώστε να καταφέρουν να έχουν μια 2η ευκαιρία και να επανενταχθούν στην κοινωνική και οικονομική ζωή. Φυσικά, η διαδικασία δεν είναι ούτε εύκολη ούτε απλή αφού μέσω της διαδικασίας της πτώχευσης θα υπάρξει ρευστοποίηση της περιουσίας τους. Την σχετική αίτηση μπορούν να καταθέσουν είτε οι ίδιοι οι οφειλέτες, είτε κάποιος από τους πιστωτές τους είτε ακόμα και ο εισαγγελέας.

Πότε όμως επέρχεται η απαλλαγή από τις οφειλές;

Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα εξαρτάται από την ακίνητη περιουσία του οφειλέτη. Πιο συγκεκριμένα, αν υφίσταται περιουσία η οποία και θα ρευστοποιηθεί κατά την πτώχευση, η απαλλαγή επέρχεται σε ένα έτος μετά την έκδοση της σχετικής δικαστικής απόφασης και κατά τη διάρκεια των 12 μηνών θα πρέπει να καταβάλλει στους πιστωτές του το ποσό των εισοδημάτων του που υπερβαίνει το 5-πλάσιο των ευλόγων δαπανών διαβίωσης. Αν δεν υφίσταται περιουσία ή αυτή είναι μικρής αξίας σύμφωνα με όσα ορίζει ο νόμος, τότε η απαλλαγή θα επέρχεται τρία χρόνια μετά την έκδοση της σχετικής δικαστικής απόφασης και για το διάστημα αυτό ο οφειλέτης θα κληθεί να πληρώνει στους πιστωτές του το ποσό των εισοδημάτων που υπερβαίνει σε μηνιαία βάση τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης ή το ακατάσχετο όριο των 1.250 ευρώ. Προφανώς και από την παραπάνω υποχρέωση εξαιρούνται τα ποσά που είναι ακατάσχετα (όπως ακατάσχετα κοινωνικά επιδόματα, ακατάσχετες αγροτικές επιδοτήσεις κλπ).

Ιδιαίτερη μέριμνα υφίσταται για τους ευάλωτους οφειλέτες, όπως αυτοί προσδιορίζονται από την σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση. Ένας άγαμος για να θεωρηθεί ευάλωτος θα πρέπει να έχει ετήσιο εισόδημα έως 7.000 ευρώ και σε περίπτωση που έχει πρώτη κατοικία η αντικειμενική της αξία να μην υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ, για ζευγάρι το εισόδημα θα πρέπει να ανέρχεται σε 10.500 ευρώ και η αντικειμενική αξία έως τις 135.000 ευρώ, ενώ για κάθε τέκνο (μέχρι τα 3 τέκνα) υπάρχει προσαύξηση 3.500 ευρώ στο εισόδημα.

Ο ευάλωτος οφειλέτης λοιπόν θα μπορεί να μεταβιβάσει σε Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης που θα δημιουργηθεί για αυτόν ακριβώς το σκοπό την κύρια κατοικία του πληρώνοντας ενοίκιο με βάση απόδοση που αντιστοιχεί προς το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο που ίσχυε, σύμφωνα με το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος. Η διάρκεια της μίσθωσης θα ορίζεται σε 12 έτη ενώ θα υπάρχει και δικαίωμα επαναγοράς μετά από 12 χρόνια ή και νωρίτερα εφόσον καταβληθεί και το σύνολο των μισθωμάτων και η εμπορική αξία του ακινήτου, όπως αυτή θα ορισθεί με σχετική υπουργική απόφαση. Παράλληλα, θα υπάρχει και η δυνατότητα να λαμβάνει και στεγαστικό επίδομα.

Από τα παραπάνω γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η απόφαση για να ξεκινήσει κάποιος οφειλέτης τη διαδικασία πτώχευσης θα πρέπει να παρθεί αφού πρώτα σταθμίσει όλες τις πτυχές του προβλήματος και σε συνεννόηση με έναν εξειδικευμένο δικηγόρο. Μόνο έτσι θα μπορέσει πράγματι να έχει μια 2η ευκαιρία και να επαναδραστηριοποιηθεί με «καθαρό» Α.Φ.Μ.».

  • Ο Δημήτρης Μπούκας είναι δικηγόρος, διαπιστευμένος διαμεσολαβητής με ειδίκευση στις χρηματοοικονομικές και τραπεζικές διαφορές (www.dboukas.gr) και τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών.

Πώς θα ρυθμίσετε τις οφειλές σας με τον εξωδικαστικό μηχανισμό του ν. 4738/2020

Με αργούς αλλά σταθερούς ( ; ) ρυθμούς προχωρά ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών που ψηφίστηκε με τον ν. 4738/2020 για τη ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας, δηλαδή το νέο πτωχευτικό δίκαιο. Μέχρι το τέλος του 2021, όπως φαίνεται από τα επίσημα στοιχεία της ΕΓΔΙΧ είχαν εισέλθει στην πλατφόρμα 43.795 οφειλέτες. Ωστόσο, είχαν υποβληθεί μόνο 393 αιτήσεις εκ των οποίων στις 50 αναμένεται να υπογραφεί η σχετική σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών ενώ οι 145 βρίσκονται στο στάδιο διμερούς διαπραγμάτευσης με το δημόσιο (ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ).

Με δεδομένη την οικονομική δυσπραγία εξαιτίας του covid -19 αλλά και με την αβεβαιότητα να παραμένει όσο συνεχίζεται η πανδημία, αρκετές επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και νοικοκυριά που έχουν οφειλές προς τις τράπεζες, την Εφορία και τα Ασφαλιστικά Ταμεία αναζητούν τρόπους προκειμένου να ρυθμίσουν. Μάλιστα, μπορούν να ενταχθούν και οφειλές που δεν είναι σε καθυστέρηση, εφόσον υπάρχει αποδεδειγμένη δυσκολία εξόφλησης και υπό την προϋπόθεση ότι έχουν υποστεί μείωση των εισοδημάτων τους κατά 20% τουλάχιστον. Σημαντικό είναι επίσης, οι οφειλές να υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ και να μην οφείλονται μόνο σε έναν φορέα κατά 90%.

Το κρίσιμο στοιχείο το οποίο ενδέχεται να «τορπιλίσει» τη διαδικασία είναι το γεγονός πώς δεν προβλέπεται η υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτικών ιδρυμάτων και λοιπών φορέων διαχείρισης οφειλών στη διαδικασία. Επομένως, μένει να φανεί στην πράξη αν θα τρέξει η νέα αυτή μορφή του μηχανισμού ή θα παρατηρηθούν εκ νέου οι παθογένειες της προηγούμενης διαδικασίας του ν. 4469/2017.

Αναφορικά με την διευθέτηση των οφειλών προς την Εφορία και τα Ασφαλιστικά Ταμεία υπάρχει η δυνατότητα ρύθμισής τους σε έως 240 δόσεις, ενώ ως προς τα πιστωτικά ιδρύματα η ρύθμιση μπορεί να φθάσει έως τις 420 δόσεις. Βέβαια, οι οφειλέτες πρέπει να έχουν υπόψη τους ότι η κάθε δόση θα επιβαρύνεται με επιτόκιο, οπότε ας μην αρκούνται μόνο στον αριθμό των δόσεων αλλά να εξετάζουν και το ύψος της δόσης, αναλογικά πάντα με τις δυνατότητες αποπληρωμής που διαθέτουν.

Όπως φαίνεται από τις πρώτες προτάσεις ρύθμισης που έχουν δοθεί, σημαντικό ρόλο στη διαδικασία διαδραματίζουν και οι συνοφειλέτες- εγγυητές αφού αν δεν συναινέσουν στην άρση φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου, οι τράπεζες και οι διαχειριστές δανείων δεν προχωρούν στην εξέταση της αίτησης. Παράλληλα, δεν πρέπει να ξεχνάμε πώς δίνεται η δυνατότητα προσφυγής στη διαμεσολάβηση εφόσον συμφωνήσουν όλα τα μέρη της διαφοράς εντός 10 ημερών από την λήψη της πρότασης αναδιάρθρωσης από τον οφειλέτη.

Σημαντική διαφορά σε σχέση με την προηγούμενη διαδικασία είναι το γεγονός πώς προβλέπεται η δυνατότητα επιδότησης καταβολής δόσεων για πέντε χρόνια, εφόσον ο οφειλέτης ανήκει σε ευάλωτη κοινωνική ομάδα και έχει ρυθμίσει ή δεν έχει καθυστερήσει την αποπληρωμή των οφειλών του για παραπάνω από τρεις μήνες προς τράπεζες, Εφορία και ταμεία.

Συνοψίζοντας, οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν την επιτυχία της πλατφόρμας του εξωδικαστικού. Εξάλλου, όταν η πανδημία φύγει από το πρώτο πλάνο, οι επιπτώσεις στον τομέα της οικονομίας θα έλθουν στο προσκήνιο. Οι οφειλέτες λοιπόν θα χρειαστεί να στρέψουν την προσοχή τους στην αντιμετώπιση των οφειλών τους αφού οι πιστωτές θα κινηθούν δυναμικά (π.χ.κατασχέσεις, πλειστηριασμούς) για την διεκδίκηση των απαιτήσεών τους.

* Ο Δημήτρης Μπούκας είναι δικηγόρος και διαπιστευμένος διαμεσολαβητής με ειδίκευση στις χρηματοοικονομικές και τραπεζικές διαφορές, συντονιστής του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών ν. 4469/2017 (www.dboukas.gr, www.middlepoint.gr)

Η περίπτωση Αντετοκούνμπο αναδεικνύει το ανέφικτο που έγινε πράξη και το πρόβλημα των μεταναστών δεύτερης γενιάς

Είναι κάποιοι ωραίοι, εμπνευσμένοι τρελοί που αλλάζουν τα δεδομένα, τις ιστορίες και τη μοίρα των ανθρώπων. Ένας από αυτούς, ο δικηγόρος διαμεσολαβητής Δημήτρης Μπούκας, με εξειδίκευση στην τραπεζική διαμεσολάβηση και στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, που μίλησε στον Αθήνα 984 και στην Μαργαρίτα Μυτιληναίου.

Στη δική του επίμονη προσπάθεια, κόντρα σε γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, εμπόδια και νομοθετικά κενά, οφείλεται η επιτυχής ολοκλήρωση του ανέφικτου. Μιας Οδύσσειας για την απόδοση ελληνικής ιθαγένειας στον Γιάννη Αντετοκούνμπο.

Στο «παιδί από τα Σεπόλια» που έκανε τα πρώτα του βήματα μέσα σε ένα υπόγειο στη καρδιά της Αθήνας και έφτασε στην κορυφή του NBA βάζοντας τρίποντο στα όνειρά του και στις ελπίδες όλων των παιδιών μεταναστών.

Ωστόσο, η τεράστια επιτυχία του “Greek Freak” ανέδειξε ένα πρόβλημα χιλιάδων παιδιών μεταναστών δεύτερης γενιάς, τα οποία γνωρίζουν ως πατρίδα την Ελλάδα, αλλά εκείνη δεν τα αναγνωρίζει. Επειδή δεν είναι εύκολες οι διαδικασίες ανανέωσης των αδειών διαμονής και απόκτησης της ελληνικής υπηκοότητας. Ούτε και το 2013. Τότε που στο απολυτήριο του σχολείου του Γιάννη, δίπλα από την ένδειξη υπηκοότητα αναγραφόταν η λέξη αλλοδαπός, αντί του σωστού άπατρις ή ανιθαγενής, με την έννοια ότι δεν έχαιρε της υπηκοότητας κάποιου κράτους.

«Η σημασία του ανέφικτου που έγινε πραγματικότητα δεν έγκειται μόνο στο ότι ο Γιάννης πήρε την ελληνική ιθαγένεια. Ήταν ότι πήρε διαβατήριο και πιστοποιητικά για να ταξιδέψει έξω από τη χώρα. Τότε που βρισκόταν μια ανάσα από την αναχώρηση στις ΗΠΑ, χωρίς ακόμα να γνωρίζει τη θέση κατάταξής του στο ντραφτ του ΝΒΑ και την επιλογή του από τους Μιλγουόκι Μπάκς.
Στο ξεκίνημά του με την ομάδα του Φιλαθλητικού, στην Α2 κατηγορία του μπάσκετ έπρεπε να κάνει πολλά ταξίδια για αγώνες εκτός Αθηνών, που ελλείψει πιστοποιητικών δεν μπορούσε να τα κάνει, καθώς δεν γινόταν να ταξιδέψει με αεροπλάνο. Αναγκαζόταν να ταξιδεύει 10 ώρες με το πλοίο ως την Κρήτη ή με το αυτοκίνητο στη Θεσσαλονίκη ή όπου αλλού, για να παίξει κατάκοπος. Απλά, μικρά πράγματα, που ήταν τότε για εκείνον και άλλους ανυπέρβλητα», λέει ο κ Μπούκας.

Βάσει της νομοθεσίας όλοι οι γονείς ανηλίκων παιδιών μεταναστών καλούνται να καταθέσουν αιτήσεις ιθαγένειας. Και ταυτόχρονα να ξεπεράσουν το εμπόδιο της εκμετάλλευσης για να αποκτήσουν εργασιακά ένσημα, απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου να αποδείξουν τη μόνιμη διαμονή τους στη χώρα μας.

Βέβαια, η Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης στη προσπάθεια να βοηθήσει τα αδέλφια Θανάση και Γιάννη Αντετοκούνμπο, τους είχε εξασφαλίσει άτυπη μπασκετική ιθαγένεια για να αγωνίζονται με την εθνική ομάδα της κατηγορίας τους σε φιλικά, αλλά μόνο εντός Ελλάδος.

Τελικά, τον Μάιο του 2013 τα δύο αδέρφια κατάφεραν να πάρουν την ελληνική ιθαγένεια, να αποκτήσουν ελληνικό διαβατήριο και να γίνουν και επίσημα Έλληνες πολίτες με υπουργό Εσωτερικών τον Ευριπίδη Στυλιανίδη, Γενικό Γραμματέα τον νυν υφυπουργό Παιδείας Άγγελο Συρίγο και ενώ η πρόταση από το NBA είχε έλθει, ασκώντας επιπλέον πίεση.

«Είναι γνωστό ότι η κοινωνία προηγείται της δικαιοσύνης και οι νόμοι έρχονται να καλύψουν μετά τα κενά» επισημαίνει ο γνωστός δικηγόρος.
Υπογραμμίζοντας παράλληλα πως έτσι πείστηκαν οι ίδιοι και οι προπονητές τους πως δεν ήταν μια προσπάθεια της Ελληνικής Πολιτείας να καπηλευτεί την όποια διαγραφόμενη επιτυχία. Γιατί «ο Γιάννης και τα αδέλφια του είχαν στο πλευρό τους μια δεμένη οικογένεια βασισμένη σε αξίες.»

Πλειστηριασμοί και ευάλωτοι οφειλέτες: Τι ισχύει;

“Σήμερα υφίσταται προστασία από τους πλειστηριασμούς; Ανατρέχοντας κάποιος στην σχετική πλατφόρμα θα βρει αναρτημένους πάνω από 4.150 πλειστηριασμούς μέχρι το τέλος του 2021. Εξαιρούνται όσοι οφειλέτες είναι πυρόπληκτοι και όσοι εντάσσονται στην κατηγορία των ευάλωτων νοικοκυριών. Ωστόσο, ο ευάλωτος οφειλέτης θα πρέπει να εκδώσει σχετική βεβαίωση μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας που έχει ενεργοποιήσει η Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, αρκεί είτε να έχει κηρυχθεί σε πτώχευση ή να επίκειται πλειστηριασμός ή να έχει καταρτιστεί σύμβαση αναδιάρθρωσης.”

Καθώς προσπαθούμε να ιχνηλατήσουμε την «νέα κανονικότητα» μετά την πανδημία σε όλους τους τομείς, πολλοί δανειολήπτες αρχίζουν να ανησυχούν για την πορεία αποπληρωμής των οφειλών τους και την προστασία της κατοικίας τους, αφού από την 1η Ιουνίου υπήρξε πλήρης άρση της προστασίας από τους πλειστηριασμούς. Τα προγράμματα αναστολής δόσεων που έτρεξαν οι τράπεζες, η επιδότηση δόσεων στεγαστικών και επιχειρηματικών δανείων (Γέφυρα 1 και 2) και το πρόγραμμα τιτλοποιήσεων «Ηρακλής» αποτέλεσαν ένα «μαξιλάρι ασφαλείας».

Πλέον όμως, βαίνουν σιγά-σιγά προς το τέλος τους. Δεν είναι τυχαίο πώς από το βήμα της ΔΕΘ, ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την παράταση του προγράμματος Γέφυρα 1 -για τα στεγαστικά δάνεια- έως 3 μήνες. Η πλήρης εφαρμογή του ν. 4738/2020, τόσο ως προς την πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών όσο και ως προς το πεδίο της πτώχευσης έχουν δημιουργήσει νέα δεδομένα, δίνοντας προτεραιότητα στη ρύθμιση του χρέους. Αν αυτό δεν καταστεί εφικτό, τότε η πτώχευση είναι μονόδρομος με την ελπίδα της 2η ευκαιρίας μετά από ένα έως τρία χρόνια, ανάλογα με τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος.

Τα ευάλωτα νοικοκυριά έχουν τη δυνατότητα να παραμείνουν στην κατοικία τους εφόσον όμως την παραχωρήσουν στον Οργανισμό Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, του οποίου η λειτουργία αναμένεται μετά την άνοιξη του 2022. Ο ευάλωτος οφειλέτης θα πληρώνει ενοίκιο για 12 χρόνια λαμβάνοντας παράλληλα και στεγαστικό επίδομα, ενώ αν καταφέρει να επανακάμψει θα μπορεί να επαναγοράσει (με ασύμφορους μέχρι στιγμής όρους) την κατοικία του. Επομένως, σήμερα υφίσταται προστασία από τους πλειστηριασμούς; Ανατρέχοντας κάποιος στην σχετική πλατφόρμα θα βρει αναρτημένους πάνω από 4.150 πλειστηριασμούς μέχρι το τέλος του 2021.

Εξαιρούνται όσοι οφειλέτες είναι πυρόπληκτοι και όσοι εντάσσονται στην κατηγορία των ευάλωτων νοικοκυριών. Ωστόσο, ο ευάλωτο οφειλέτης θα πρέπει να εκδώσει σχετική βεβαίωση μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας που έχει ενεργοποιήσει η Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, αρκεί είτε να έχει κηρυχθεί σε πτώχευση ή να επίκειται πλειστηριασμός ή να έχει καταρτιστεί σύμβαση αναδιάρθρωσης. Για να θεωρηθεί κάποιος ευάλωτος θα πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Έτσι, ο άγαμος θα πρέπει να έχει ετήσιο εισόδημα έως 7.000 ευρώ και η αντικειμενική αξία της κύριας κατοικίας να μην υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ. Για ζευγάρι το εισόδημα δεν θα πρέπει να ξεπερνά τις 10.500 ευρώ και η αξία της κατοικίας τις 135.000 ευρώ, για τριμελή οικογένεια το εισόδημα αυξάνεται στις 14.000 ευρώ και αξία κατοικίας στις 150.000 ευρώ ενώ για τετραμελή οικογένεια στις 17.500 ευρώ και 165.000 ευρώ αξία κατοικίας.

Με βάση τα παραπάνω λοιπόν, όσοι δανειολήπτες έχουν τη δυνατότητα θα πρέπει να επωφεληθούν των δυνατοτήτων που προσφέρει ο νόμος 4738/2020. Είτε με ρύθμιση των οφειλών τους μέσω της πλατφόρμας του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών αφού από την υποβολή της αίτησης και μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας, αναστέλλονται τα αναγκαστικά μέτρα και η συνέχιση της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης. Είτε μέσω της έκδοσης της σχετικής βεβαίωσης ευάλωτου οφειλέτη ώστε να αποφευχθεί η διενέργεια πλειστηριασμού.

Δημοσιεύθηκε στο kontranews.gr

Πώς θα λειτουργήσει ο εξωδικαστικός μηχανισμός του ν. 4738/2020;

Από την 1η Ιουνίου θα τεθεί σε λειτουργία – εκτός αν υπάρξει αναστολή της τελευταίας στιγμής- ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών που ψηφίστηκε με τον ν. 4738/2020 για τη ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας, δηλαδή το νέο πτωχευτικό δίκαιο.

Αφορά επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες και νοικοκυριά που έχουν οφειλές προς τις τράπεζες, την Εφορία και τα Ασφαλιστικά Ταμεία. Θα μπορούν να ενταχθούν και οφειλές που δεν είναι σε καθυστέρηση, εφόσον υπάρχει αποδεδειγμένη δυσκολία εξόφλησης και υπό την προϋπόθεση ότι έχουν υποστεί μείωση των εισοδημάτων τους κατά 20% τουλάχιστον. Σημαντικό είναι επίσης, οι οφειλές να υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ και να μην οφείλονται μόνο σε έναν φορέα κατά 90%. Κάθε ενδιαφερόμενος θα μπορεί να υποβάλλει αίτηση ηλεκτρονικά μέσω της ειδικής πλατφόρμας της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο εντός δύο μηνών και η λύση θα δίνεται αυτοματοποιημένα βάσει ειδικού αλγορίθμου υπολογίζοντας την ικανότητα αποπληρωμής του οφειλέτη.

Το κρίσιμο στοιχείο το οποίο ενδέχεται να «τορπιλίσει» τη διαδικασία είναι το γεγονός πώς δεν προβλέπεται η υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτικών ιδρυμάτων και λοιπών φορέων διαχείρισης οφειλών στη διαδικασία. Επομένως, μένει να φανεί στην πράξη αν θα τρέξει η νέα αυτή μορφή του μηχανισμού ή θα παρατηρηθούν εκ νέου οι παθογένειες της προηγούμενης διαδικασίας του ν. 4469/2017.

Αναφορικά με την διευθέτηση των οφειλών προς την Εφορία και τα Ασφαλιστικά Ταμεία υπάρχει η δυνατότητα ρύθμισής τους σε έως 240 δόσεις, ενώ προς τα πιστωτικά ιδρύματα δεν υπάρχει περιορισμός δόσεων. Στο σημείο αυτό είναι κρίσιμο να τονιστεί ότι δεν υπάρχει η δυνατότητα επιλογής ρύθμισης με κάποιον ή κάποιους πιστωτές. Μιλάμε για ρύθμιση του συνόλου των οφειλών, ενώ δεν ρυθμίζονται οφειλές προς ιδιώτες πιστωτές.

Με βάση τα παραπάνω λοιπόν βλέπουμε πώς υπάρχουν βασικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με την εξωδικαστική διαδικασία ρύθμισης οφειλών του ν. 4469/2017.

Κατ’ αρχάς δίνεται η δυνατότητα να ρυθμίσουν τις οφειλές τους και τα φυσικά πρόσωπα, τα οποία μέχρι τώρα μπορούσαν να επιλέξουν το νόμο Κατσέλη ή την πλατφόρμα του ν. 4605/2019. Επίσης, δεν φαίνεται να υπάρχει η γραφειοκρατία και ο όγκος των δικαιολογητικών που απαιτείτο στον ν. 4469/2017 αφού σχεδόν όλα τα στοιχεία θα αντλούνται αυτόματα. Γι’ αυτό εξάλλου προβλέπεται συγκεκριμένη χρονική διάρκεια 2 μηνών εντός της οποία πρέπει να έχει υπογραφεί η σύμβαση αναδιάρθρωσης. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι στον ν. 4738/2020 γίνεται λόγος για τη δημιουργία του ηλεκτρονικού Μητρώου Φερεγγυότητας, στο οποίο θα υπάρχουν καταχωρημένα τα στοιχεία -φορολογικά, τραπεζικά κλπ- του κάθε οφειλέτη.

Επιπλέον, δεν προβλέπεται ο ρόλος του συντονιστή. Ωστόσο, θεσμοθετείται η δυνατότητα προσφυγής στη διαμεσολάβηση εφόσον συμφωνήσουν όλα τα μέρη της διαφοράς εντός 10 ημερών από την λήψη της πρότασης αναδιάρθρωσης από τον οφειλέτη.

Σημαντική διαφορά σε σχέση με την προηγούμενη διαδικασία είναι το γεγονός πώς προβλέπεται η δυνατότητα επιδότησης καταβολής δόσεων για πέντε χρόνια, εφόσον ο οφειλέτης ανήκει σε ευάλωτη κοινωνική ομάδα και έχει ρυθμίσει ή δεν έχει καθυστερήσει την αποπληρωμή των οφειλών του για παραπάνω από τρεις μήνες προς τράπεζες, Εφορία και ταμεία.

Αναφορικά με τις ρυθμίσεις των οφειλών στο Δημόσιο και στα Ασφαλιστικά Ταμεία, ο αριθμός των δόσεων μπορεί να φθάσει έως τις 240 και όχι μέχρι τις 120, ενώ δεν προβλέπονται όπως στο ν. 4469/2017 συγκεκριμένα ποσοστά «κουρέματος» για τις οφειλές σε Εφορία και Ασφαλιστικά Ταμεία (85% προσαυξήσεων και τόκων, 95% προστίμων Δημοσίου).

Με βάση τα παραπάνω λοιπόν, οι οφειλέτες που θεωρούν ότι πληρούν τις προϋποθέσεις ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών θα πρέπει να κινηθούν άμεσα αφού την 31η Μαΐου θα παύσει να υφίσταται η προστασία από τους πλειστηριασμούς, οπότε οι πιστωτές θα έχουν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν πιο δυναμικά τις απαιτήσεις τους.

Δημοσιεύθηκε στο Bigpost

Τι προβλέπεται για το πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ 2»;

Τι προβλέπεται για το πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ 2»; Ένα χρόνο μετά την έναρξη της πανδημίας, η αγωνία και η αβεβαιότητα των ελευθέρων επαγγελματιών και επιχειρηματιών αναφορικά με το οικονομικό τους μέλλον είναι έκδηλη, όπως αποτυπώνεται και στις σχετικές δημοσκοπήσεις.

Σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της ρευστότητας, μεταξύ άλλων μέτρων, η κυβέρνηση της ΝΔ, προωθεί το πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ 2» για όσες μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχουν υποστεί 20% μείωση κύκλου εργασιών κατά το 2020 συγκριτικά με το 2019.

Η επιδότηση του δανείου θα είναι για έως 8 μήνες, θα αφορά τόσο το κεφάλαιο όσο και τους τόκους του δανείου ενώ θα υπάρχει και επιβράβευση των συνεπών δανειοληπτών.

Πιο συγκεκριμένα, για τα εξυπηρετούμενα δάνεια η επιδότηση θα ανέρχεται στο 90% για το 1ο τρίμηνο, 80% για το 2ο και 70% για τους υπόλοιπους 2 μήνες.

Εάν το δάνειο είναι μη εξυπηρετούμενο, τότε η επιχείρηση θα πρέπει πρώτα να ρυθμίσει το δάνειό της, το αργότερο ως τις 15 Ιουλίου και στη συνέχεια θα λάβει την επιδότηση που θα ανέρχεται στο 80% για το 1ο τρίμηνο, 70% για το 2ο και 60% για τους υπόλοιπους 2 μήνες.

Εν αναμονή της ψήφισης της σχετικής νομοθετικής πρωτοβουλίας ας δούμε ποια αναμένεται να είναι τα κριτήρια για κάθε κατηγορία επιχείρησης:

1) Για ατομική επιχείρηση- ελεύθερο επαγγελματία, με το μέγιστο ποσό μηνιαίας επιδότησης να ανέρχεται σε 600 ευρώ:

  • Να μην απασχολεί προσωπικό
  • Να έχει κύκλο εργασιών έως 42.000 ευρώ
  • Να έχει καταθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό έως 40.000 ευρώ
  • Να διαθέτει λοιπά χρηματοοικονομικά προϊόντα – όπως μετοχές και ομόλογα – αξίας έως 40.000 ευρώ.
  • Να διαθέτει ακίνητη περιουσία – μη υποθηκευμένη – αξίας έως 600.000 ευρώ

2) Για πολύ μικρή επιχείρηση, με το μέγιστο ποσό μηνιαίας επιδότησης να ανέρχεται σε 5.000 ευρώ:

  • Να έχει έως 10 άτομα προσωπικό
  • Να έχει κύκλο εργασιών έως 2 εκατ. ευρώ
  • Να έχει καταθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό έως 1 εκατ. ευρώ
  • Να διαθέτει λοιπά χρηματοοικονομικά προϊόντα – όπως μετοχές, ομόλογα – αξίας έως 150.000 ευρώ
  • Να διαθέτει ακίνητη περιουσία – μη υποθηκευμένη – αξίας έως 2,5 εκατ. ευρώ

3) Για μικρή επιχείρηση, με το μέγιστο ποσό μηνιαίας επιδότησης να ανέρχεται σε 15.000 ευρώ:

  • Να έχει έως 50 άτομα προσωπικό
  • Να έχει κύκλο εργασιών έως 10 εκατ. ευρώ
  • Να έχει καταθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό έως 5 εκατ. ευρώ
  • Να διαθέτει λοιπά χρηματοοικονομικά προϊόντα – όπως μετοχές, ομόλογα – αξίας έως 750.000 ευρώ
  • Να διαθέτει ακίνητη περιουσία – μη υποθηκευμένη – αξίας έως 10 εκατ. ευρώ

4) Για μεσαία επιχείρηση, με το μέγιστο ποσό μηνιαίας επιδότησης να ανέρχεται σε 50.000 ευρώ:

  • Να έχει έως 250 άτομα προσωπικό
  • Να έχει κύκλο εργασιών έως 50 εκατ. ευρώ
  • Να έχει καταθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό έως 25 εκατ. ευρώ
  • Να διαθέτει λοιπά χρηματοοικονομικά προϊόντα – όπως μετοχές και ομόλογα – αξίας έως 3,75 εκατ. ευρώ
  • Να διαθέτει ακίνητη περιουσία – μη υποθηκευμένη – αξίας έως 50 εκατ. ευρώ

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι από την 1η Ιουνίου 2021 θα ξεκινήσει ο νέος εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών αλλά και το νέο πτωχευτικό δίκαιο στο πλαίσιο εφαρμογής του ν.4738/2020, οπότε ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις καλό θα ήταν να προσπαθήσουν να αξιοποιήσουν όποια εργαλεία υπάρχουν εφόσον προηγουμένως προβούν στην χάραξη της ανάλογης στρατηγικής. Όσο δύσκολο και αν φαντάζει κάτι τέτοιο εν μέσω πανδημίας.

Ποια η διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών;

Ποια η διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών;

Πότε θα ξεκινήσει ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών;

Ψηφίστηκε με τον ν. 4738/2020 για τη ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας, δηλαδή το νέο πτωχευτικό κώδικα και θα ξεκινήσει να ισχύει από την 1η Ιουνίου 2021.

Ποιους αφορά;

Επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και νοικοκυριά που έχουν οφειλές προς τις τράπεζες, την Εφορία και τα Ασφαλιστικά Ταμεία.

Θα μπορούν να ενταχθούν και οφειλές που δεν είναι σε καθυστέρηση, εφόσον υπάρχει αποδεδειγμένη δυσκολία εξόφλησης και υπό την προϋπόθεση ότι έχουν υποστεί μείωση των εισοδημάτων τους κατά 20% τουλάχιστον.

Σημαντικό επίσης, οι οφειλές να υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ και να μην οφείλονται μόνο σε έναν φορέα κατά 90%.

Πώς θα γίνεται η διαδικασία;

Κάθε ενδιαφερόμενος θα μπορεί να υποβάλλει αίτηση ηλεκτρονικά μέσω της ειδικής πλατφόρμας της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.

Η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο εντός δύο μηνών και η λύση θα δίνεται αυτοματοποιημένα βάσει ειδικού αλγορίθμου υπολογίζοντας την ικανότητα αποπληρωμής του οφειλέτη.

Θα είναι δεσμευτική η συμμετοχή των τραπεζών και των funds

Δυστυχώς δεν προβλέπεται η υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτικών ιδρυμάτων και λοιπών φορέων διαχείρισης οφειλών στη διαδικασία.

Επομένως, μένει να φανεί στην πράξη αν θα τρέξει η νέα αυτή μορφή του μηχανισμού ή θα παρατηρηθούν εκ νέου οι παθογένειες της προηγούμενης διαδικασίας του ν. 4469/2017.

Υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός δόσεων που θα μπορεί να πετύχει ο οφειλέτης μέσω του εξωδικαστικού;

Αναφορικά με τη ρύθμιση οφειλών προς την Εφορία και τα Ασφαλιστικά Ταμεία υπάρχει η δυνατότητα ρύθμισης σε έως 240 δόσεις, ενώ προς τα πιστωτικά ιδρύματα δεν υπάρχει περιορισμός δόσεων.

Επομένως, αν κάποιος οφείλει μόνο στο Δημόσιο θα μπορεί να ρυθμίσει σε 240 δόσεις;

Ο αριθμός των δόσεων θα προκύπτει μέσω αλγορίθμου ενώ αποτελεί βασική προϋπόθεση ένταξης στον εξωδικαστικό, η ύπαρξη οφειλών σε παραπάνω από έναν οφειλέτη.

Οπότε, αν υπάρχουν οφειλές μόνο στην Εφορία, τότε θα υπάρξει διευθέτηση της οφειλής με βάση τις ισχύουσες διατάξεις περί ρυθμίσεων που για την Εφορία είναι η ρύθμιση σε 24-48 δόσεις και προφανώς όχι στο πλαίσιο του εξωδικαστικού.

Επιπρόσθετα, πρέπει να διευκρινιστεί ότι δεν υπάρχει η δυνατότητα επιλογής ρύθμισης με κάποιον ή κάποιους πιστωτές. Μιλάμε για ρύθμιση του συνόλου των οφειλών. 

Αν κάποιος έχει ρυθμίσει το δάνειό του, μπορεί να προσφύγει στον εξωδικαστικό για να ρυθμίσει τις οφειλές του σε Εφορία και Ταμεία;

Δυστυχώς όχι, καθώς όπως αναφέρθηκε, με την αίτηση στον εξωδικαστικό είναι υποχρεωτικό να ρυθμιστεί το σύνολο των οφειλών προς τους πιστωτές. 

Ποιες είναι οι βασικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με το ν. 4469/2017;

Επιγραμματικά:

  • Δίνεται η δυνατότητα να ρυθμίσουν τις οφειλές τους και τα φυσικά πρόσωπα, τα οποία μέχρι τώρα μπορούσαν να επιλέξουν το νόμο Κατσέλη ή την πλατφόρμα του ν. 4605/2019.
  • Δεν προβλέπεται ο ρόλος του συντονιστή.
  • Δεν φαίνεται να υπάρχει η γραφειοκρατία και ο όγκος των δικαιολογητικών που απαιτείτο στον ν. 4469/2017 αφού σχεδόν όλα τα στοιχεία θα αντλούνται αυτόματα. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι στον ν. 4738/2020 γίνεται λόγος για τη δημιουργία του ηλεκτρονικού Μητρώου Φερεγγυότητας, στο οποίο θα υπάρχουν καταχωρημένα τα στοιχεία -φορολογικά, τραπεζικά κλπ- του κάθε οφειλέτη.
  • Υπάρχει η δυνατότητα προσφυγής στη διαμεσολάβηση εφόσον συμφωνήσουν όλα τα μέρη της διαφοράς εντός 10 ημερών από την λήψη της πρότασης αναδιάρθρωσης από τον οφειλέτη.
  • Δεν ρυθμίζονται οφειλές προς ιδιώτες πιστωτές παρά μόνο σε τράπεζες, funds, Εφορία και Ασφαλιστικά Ταμεία.
  • Τη διαδικασία έχουν τη δυνατότητα να την ξεκινήσουν και οι πιστωτές.
  • Ως «πλειοψηφία συμμετεχόντων πιστωτών» νοείται το ποσοστό του 60% επί του συνόλου των απαιτήσεων των χρηματοδοτικών φορέων οι οποίοι συμμετέχουν ως πιστωτές και δεν αρκεί η απλή πλειοψηφία που προβλεπόταν στον προηγούμενο νόμο.
  • Ο αριθμός των δόσεων προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία μπορεί να φθάσει έως τις 240 και όχι μέχρι τις 120. 
  •  Προβλέπεται συγκεκριμένη χρονική διάρκεια 2 μηνών εντός της οποία πρέπει να έχει υπογραφεί η σύμβαση αναδιάρθρωσης.
  • Προβλέπεται η δυνατότητα επιδότησης καταβολής δόσεων για πέντε χρόνια, εφόσον ο οφειλέτης ανήκει σε ευάλωτη κοινωνική ομάδα, εφόσον έχει ρυθμίσει ή δεν έχει καθυστερήσει την αποπληρωμή των οφειλών του για παραπάνω από τρεις μήνες προς τράπεζες, εφορία και ταμεία. 
  • Δεν προβλέπονται συγκεκριμένα ποσοστά «κουρέματος» για τις οφειλές σε Εφορία και Ασφαλιστικά Ταμεία (85% προσαυξήσεων και τόκων, 95% προστίμων Δημοσίου).
  • Παρά την κατάθεση της αίτησης, υπάρχει ενδεχόμενο να διενεργηθεί πλειστηριασμός που είχε προγραμματισθεί εντός 3 μηνών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης από τον οφειλέτη καθώς και οποιαδήποτε προπαρασκευαστική διαδικαστική ενέργεια. 

Διαμεσολάβηση: λύση (κοινής) λογικής

Την ώρα που το τρίτο κύμα της έξαρσης του covid-19 είναι προ των πυλών, δεν είναι λίγοι αυτοί που προσπαθούν να αποτυπώσουν τις επιπτώσεις της πανδημίας σε όλους τους τομείς της κοινωνικής και οικονομικής πραγματικότητας.

Σίγουρα, στην παρούσα φάση το ζητούμενο είναι η διασφάλιση της υγείας όλων. Ωστόσο, δεν πρέπει να παραβλέπουμε πώς αργά ή γρήγορα θα υπάρξει φως στο τέλος του τούνελ. Και τότε θα πρέπει να αναμετρηθούμε με τα απότοκα της κρίσης.

Ένας από τους πολλούς τομείς που έχει πληγεί ανεπανόρθωτα είναι και αυτός της Δικαιοσύνης.

Τα δικαστήρια επί της ουσίας παραμένουν κλειστά από τον περασμένο Μάρτιο με αποτέλεσμα χιλιάδες υποθέσεις να παραπέμπονται προς επίλυση στις καλένδες. Ο κορονοϊός έφερε στην επιφάνεια χρόνιες παθογένειες του συστήματος απονομής δικαιοσύνης.  

Σε πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2020 (εταιρεία aboutpeople για λογαριασμό του news24/7) το 34,4% των ερωτηθέντων ανέφερε ως δεύτερο σημαντικότερο πρόβλημα τις «καθυστερήσεις στη διαδικασία απονομής Δικαιοσύνης», με πρώτο τις «παρεμβάσεις από ισχυρούς παράγοντες», ενώ το 7,2% υπογράμμισε το οικονομικό κόστος για να εμπλακείς σε δίκη.

Η διαμεσολάβηση, εκτός από «λύση πολιτισμού» θα μπορούσε να αποτελέσει και «λύση (κοινής) λογικής» με άμεσα και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Φιλικό περιβάλλον μακριά από τις δικαστικές αίθουσες, γρήγορη και ευέλικτη διαδικασία, μείωση άσκοπων μετακινήσεων και εξόδων, λύση από τα ίδια τα μέρη προς το συμφέρον τους.

Για να ισχύσουν βέβαια όλα αυτά θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο ουσιαστικό και όχι τυπικό-τυπολατρικό όπως τείνει να εξελιχθεί (κακώς) μέσω του θεσμού της Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας όπως ορίζει ο νόμος 4640/2019.

Δεν είναι τυχαίο εξάλλου, πώς υπήρξε ρητή πρόβλεψή της σε όλα τα πρόσφατα νομοθετήματα που έρχονται να αλλάξουν άρδην το τοπίο διευθέτησης του ιδιωτικού χρέους.

Αρχικά στο νόμο 4738/2020 για «τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή δεύτερης ευκαιρίας», το περίφημο νέο πτωχευτικό δίκαιο, στο στάδιο του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών και συγκεκριμένα στο άρθρο 15 προβλέπεται το δικαίωμα του οφειλέτη να καταθέσει αίτημα διαμεσολάβησης εντός δέκα ημερών από τη λήψη πρότασης.

Ωστόσο, για να προχωρήσει, θα πρέπει το αίτημα να γίνει δεκτό από την πλειοψηφία των χρηματοδοτικών φορέων. 

Στη συνέχεια, στο νόμο 4745/2020 για την επιτάχυνση της εκδίκασης των εκκρεμών υποθέσεων του νόμου 3869/2010, του περίφημου νόμου Κατσέλη, προστέθηκε το άρθρο 4ΙΕ με το οποίο σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, κάθε διάδικος έχει τη δυνατότητα να προσκαλέσει τους υπόλοιπους διαδίκους, τους πιστωτές ή τον αιτούντα, σε απόπειρα εξωδικαστικής επίλυσης της διαφοράς με διαμεσολάβηση. 

Κανείς δεν αμφιβάλλει πώς μάλλον ελάχιστες θα είναι οι περιπτώσεις που θα οδηγηθούν σε διαδικασία διαμεσολάβησης.

Ωστόσο, πλέον τα μέσα και οι δυνατότητες υφίστανται, οπότε δικαιολογίες δεν υπάρχουν. Η εκκαθάριση των χαρτοφυλακίων τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων θα πρέπει να περάσει μέσα από μια γρήγορη και ευέλικτη διαδικασία που θα οδηγήσει σε win- win αποτελέσματα και για τους δανειολήπτες αλλά και για τους πιστωτές.

Οι συνθήκες είναι ώριμες όπως αποτυπώνεται και στην προαναφερθείσα έρευνα αφού το 61,9% των ερωτηθέντων κρίνει θετικά το θεσμό της διαμεσολάβησης. 

Εκτός όμως από τη ρύθμιση χρεών, η διαμεσολάβηση μπορεί και πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο και στις οικογενειακές διαφορές.

Ήδη, στο προωθούμενο νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης για τη συνεπιμέλεια, το οποίο έχει συγκεντρώσει τα φώτα της δημοσιότητας για τους λάθος λόγους, φαίνεται πώς θα υπάρχει διάταξη για προσπάθεια εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών μεταξύ των γονέων μέσω της διαμεσολάβησης.

Σε μια διαδικασία που διακυβεύονται αρκετά και τις περισσότερες φορές,  η ψυχική και συναισθηματική υγεία των παιδιών, η αποφυγή των συγκρούσεων των συζύγων και ο κατευνασμός των έντονων συναισθημάτων παραμένουν ζητούμενα. 

Με βάση τα παραπάνω, φαίνεται πώς η πολυπόθητη αλλαγή κουλτούρας στην επίλυση των διαφορών έχει αρχίσει να αποτυπώνεται στην ελληνική κοινωνία. Τώρα το στοίχημα είναι να περάσουμε από τα …ευχολόγια στις πράξεις. 

Νόμος Κατσέλη: Ποιοι πρέπει να καταθέσουν και πάλι αίτηση; Ποιοι κίνδυνοι υπάρχουν;

Ουσιαστικές τροποποιήσεις για χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν καταθέσει αίτηση του ν. 3869/2020 («Νόμου Κατσέλη») και η υπόθεσή τους δεν έχει συζητηθεί ακόμα, επιφέρει ο νόμος 4745/2020 που δημοσιεύτηκε πρόσφατα με στόχο την επιτάχυνση της εκδίκασης αυτών των εκκρεμών υποθέσεων.

Πιο συγκεκριμένα, ορίζεται ότι όλες οι υποθέσεις των οποίων η συζήτηση εκκρεμεί στο Ειρηνοδικείο και η ημερομηνία συζήτησης είναι μετά την 15η Ιουνίου του 2021, θα πρέπει να επαναπροσδιοριστούν εκ νέου με επιμέλεια του αιτούντος-οφειλέτη.

Η διαδικασία θα γίνεται ηλεκτρονικά μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Το σημαντικό είναι ότι αν δεν λάβει χώρα η επανακατάθεση, τότε η αίτηση λογίζεται ως μηδέποτε ασκηθείσα, ενώ η προσωρινή διαταγή παύει αυτοδίκαια να ισχύει.

Μάλιστα, οι προθεσμίες επαναπροσδιορισμού είναι αρκετά ασφυκτικές, με ημερομηνία έναρξης για όλες τις αιτήσεις την 1η Δεκεμβρίου 2020:

  1. Για δικόγραφα που έχουν κατατεθεί από την έναρξη εφαρμογής του ν. 3869/2010 μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 2014, τότε η σχετική προθεσμία είναι έως 15.1.2020.
  2. Για αιτήσεις που κατατέθηκαν από την 1.1.2015 έως και 30.6.2015, η προθεσμία είναι έως 31.1.2021.
  3. Για αιτήσεις που κατατέθηκαν από την 1.7.2015 έως και 31.12.2015, η προθεσμία είναι έως 15.2.2021.
  4. Για αιτήσεις που κατατέθηκαν από την 1.1.2016 έως και 30.6.2016, η προθεσμία είναι έως 28.2.2021.
  5. Για αιτήσεις που κατατέθηκαν από την 1.7.2016 έως και 31.12.2016, η προθεσμία είναι έως 15.3.2021.
  6. Για αιτήσεις που κατατέθηκαν από την 1.1.2017 έως και 30.6.2017, η προθεσμία είναι έως 31.3.2021.
  7. Για αιτήσεις που κατατέθηκαν από την 1.7.2017 έως και 31.12.2017, η προθεσμία είναι έως 15.4.2021.
  8. Για αιτήσεις που κατατέθηκαν από την 1.1.2018 έως και 30.6.2018, η προθεσμία είναι έως 30.4.2021.
  9. Για αιτήσεις που κατατέθηκαν από την 1.7.2018 έως και 31.12.2018, η προθεσμία είναι έως 15.5.2021.
  10. Για αιτήσεις που κατατέθηκαν από την 1.1.2019 και μετά, η προθεσμία είναι έως 31.5.2021.

Με βάση τις παραπάνω προθεσμίες, γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι οι οφειλέτες θα πρέπει να κινηθούν άμεσα προκειμένου να μην απωλέσουν ουσιαστικά δικαιώματα που έχουν κατοχυρώσει με την εμπρόθεσμη κατάθεση αίτησης.

Μάλιστα, η κρισιμότητα της επανυποβολής γίνεται ακόμα μεγαλύτερη αν αναλογιστούμε ότι στην παρούσα φάση δεν υπάρχει κάποιο νομικό πλαίσιο προστασίας της α΄ κατοικίας. Αντιθέτως, από την 1η Ιανουαρίου 2021 θα τεθεί σε εφαρμογή το νέο πτωχευτικό δίκαιο, με το οποίο δεν προστατεύεται η κύρια κατοικία αλλά παρέχεται σε λίγους το δικαίωμα διαμονής σε αυτήν.

Εκτός από τις απαιτούμενες πληροφορίες και στοιχεία που αναλυτικά αναφέρονται στον νόμο, τα οποία θα πρέπει να περιέχει η αίτηση επαναπροσδιορισμού, ο οφειλέτης θα παρέχει και τη συναίνεσή του για την άρση του φορολογικού του απορρήτου.

Μάλιστα, όχι μόνο του ιδίου αλλά και της/του συζύγου και των ανήλικων τέκνων. Στη συνέχεια, η αίτηση θα διαβιβάζεται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο αρμόδιο Ειρηνοδικείο όπου και θα συντάσσεται η σχετική έκθεση κατάθεσης ούτως ώστε στη συνέχεια να κοινοποιηθεί προς τους πιστωτές και τους εγγυητές είτε ηλεκτρονικά είτε μέσω επιμελητή.

Αμέσως μετά την ηλεκτρονική (επανα)κατάθεση και μέσα σε 60 μέρες θα πρέπει να κατατεθούν είτε σε ηλεκτρονική είτε σε έγχαρτη μορφή οι προτάσεις και τα αποδεικτικά μέσα.

Αν δεν γίνει αυτό ή κατατεθούν εκπρόθεσμα, τότε και πάλι θα θεωρείται η αίτηση ως μηδέποτε ασκηθείσα! Με τη λήξη της παραπάνω προθεσμίας, υπάρχει ένα χρονικό περιθώριο 15 ημερών προκειμένου να υπάρξει αντίκρουση των ισχυρισμών των διαδίκων.

Αναφορικά με την ημέρα και την ώρα συζήτησης στο ακροατήριο, αυτή θα ορίζεται (θεωρητικά) εντός 30 ημερών από τη λήξη του 15νθήμερου που αναφέρθηκε παραπάνω ενώ δεν θα απαιτείται παράσταση στο ακροατήριο και εξέταση των μαρτύρων.

Εξαίρεση μπορεί να υπάρξει κατόπιν σχετικής Διάταξης του Ειρηνοδίκη εφόσον κρίνει ότι απαιτείται μετά τη μελέτη του φακέλου της δικογραφίας.

Συμπερασματικά, γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι με τον νόμο 4745/2020 αλλάζει άρδην ο τρόπος εκδίκασης των υποθέσεων του νόμου Κατσέλη όπως τον ξέραμε αφού η διαδικασία είναι κυρίως έγγραφη ενώ μπαίνει «φρένο» στην διαιώνιση των υποθέσεων με διάφορες αναβολές.

Παράλληλα, η ευλαβική τήρηση των ασφυκτικών προθεσμιών αποτελεί μονόδρομο για τους οφειλέτες προκειμένου να μην απεμπολήσουν ουσιαστικά δικονομικά δικαιώματα που έχουν ήδη κατοχυρώσει με απώτερο στόχο την διάσωση της κατοικίας τους.

Η σφοδρή κριτική που υπήρξε αναφορικά με τις υπέρμετρες υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν οι αιτούντες και τις συνεπακόλουθες επιπτώσεις αν δεν τις τηρήσουν, δεν άλλαξε το νόμο. Οπότε dura lex, sed lex.

Τι αναμένεται να ισχύσει με το νέο πτωχευτικό;

Τι αναμένεται να ισχύσει με το νέο πτωχευτικό το οποίο κατατέθηκε μέσα στην εβδομάδα προς ψήφιση στη Βουλή το νομοσχέδιο της Ν.Δ. για την αναμόρφωση του Πτωχευτικού Δικαίου με τον τίτλο: «Ρύθμιση Οφειλών και Παροχή δεύτερης ευκαιρίας».

Στόχος του είναι να ρυθμίσει το ζήτημα του ιδιωτικού χρέους, που σύμφωνα με τους τελευταίους υπολογισμούς αγγίζει τα 215 δις ευρώ και η έναρξη ισχύος του τοποθετείται την 1η Ιανουαρίου του 2021.

Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, που έρχεται να εντάξει την κοινοτική οδηγία 1023/2019 περί αφερεγγυότητας, θα αντικαταστήσει νόμους που έληξαν ή αναμένεται να λήξουν και που άλλος λιγότερο και άλλος περισσότερο προσπάθησαν να ρυθμίσουν το ζήτημα της υπερχρέωσης: το νόμο Κατσέλη (ν. 3869/2010) όπως και το διάδοχο σχήμα του (ν. 4605/2019), τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών (ν. 4469/2017) και το πρόγραμμα «Γέφυρα» (ν.4714/2020) που θα τρέχει μέχρι τέλος Οκτωβρίου.

Τρία είναι τα στάδια – τρόποι που προβλέπονται:

O εξωδικαστικός μηχανισμός, η προπτωχευτική διαδικασία εξυγίανσης και η πτώχευση, ενώ η ηλεκτρονικοποίηση διαδικασιών και η εξωδικαστικές ενέργειες ενισχύονται μετά και τις εμπειρίες του πρόσφατου παρελθόντος.

Πιο συγκεκριμένα, η αίτηση του εξωδικαστικού μηχανισμού θα γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (ΕΓΔΙΧ) και όλοι αναμένουν ότι η διαδικασία θα είναι πολύ ευκολότερη σε σχέση με το προηγούμενο σχήμα (ν.4469/2017), όπως τουλάχιστον αποτύπωσαν οι λίγες αιτήσεις σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις.

Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα και εξωδικαστικής επίλυσης μέσω της διαδικασίας της διαμεσολάβησης εφόσον βέβαια το αίτημα γίνει δεκτό από τους πιστωτές.

Μάλιστα, εφόσον υπάρξει ρύθμιση με το Δημόσιο και τους Ασφαλιστικούς Φορείς και ανάλογα το ύψος της οφειλής, ο μέγιστος αριθμός των δόσεων μπορεί να φθάσει τις 240 σε σχέση με τις 120 που υπήρχε παλαιότερα.

Στην προπτωχευτική διαδικασία που λαμβάνει χώρα μέσω του πολυμελούς πρωτοδικείου, η βασική αρχή είναι αυτή της μη χειροτέρευσης της θέσης των πιστωτών. Δηλαδή, κανείς από τους συναινούντες πιστωτές δεν πρέπει να βρεθεί, βάσει της συμφωνίας εξυγίανσης, σε χειρότερη θέση από αυτή στην οποία θα βρισκόταν σε περίπτωση πτώχευσης του οφειλέτη. Παράλληλα, υπάρχει η δυνατότητα επικύρωσης της συμφωνίας και χωρίς τη συμμετοχή του οφειλέτη.

Στη διαδικασία της πτώχευσης, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί τόσο από τον οφειλέτη όσο και από τους πιστωτές ή τον εισαγγελέα ενώπιον δικαστηρίου.

Υπάρχει η δυνατότητα απαλλαγής του οφειλέτη από τα χρέη του μετά από τρία χρόνια και εφόσον διατεθεί προς εκπλήρωση των υποχρεώσεών του, το σύνολο της περιουσίας του.

Αν σε αυτήν περιλαμβάνεται και η κύρια κατοικία του, τότε η απαλλαγή επέρχεται σε 12 μήνες. Σε περίπτωση πτώχευσης ή πλειστηριασμού, ο ευάλωτος κατά άρθρο 3 ν. 4472/2017 οφειλέτης μπορεί να μεταβιβάσει στον φορέα την κύρια κατοικία του πληρώνοντας ενοίκιο με βάση απόδοση που αντιστοιχεί προς το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο που ίσχυε, σύμφωνα με το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος.

Η διάρκεια της μίσθωσης ορίζεται σε 12 έτη, ενώ υπάρχει και δικαίωμα επαναγοράς στη λήξη της μίσθωσης ή και νωρίτερα εφόσον καταβληθεί τόσο το σύνολο των μισθωμάτων όσο και η εμπορική αξία του ακινήτου.

Τα κριτήρια για τον προσδιορισμό της εμπορικής αξίας του ακινήτου θα ορισθούν με υπουργική απόφαση. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα στεγαστικού επιδόματος που για τον αιτούντα ανέρχεται σε 70 ευρώ ενώ το ανώτατο όριο δεν θα υπερβαίνει τα 210 ευρώ.

Με βάση τα παραπάνω, λοιπόν, αντιλαμβάνεται εύκολα ο καθένας ότι η προστασία της α’ κατοικίας θα πάψει να ισχύει για όλους οριστικά.

Επιπρόσθετα, θα πρέπει να διευκρινιστούν τα χαρακτηριστικά του ιδιωτικού φορέα στον οποίο θα εκχωρούνται τα ακίνητα των οφειλετών που θα οδηγούνται σε πτώχευση, ενώ ζήτημα είναι τόσο το ύψος όσο και η χρονική διάρκεια της επιδότησης.

Σε κάθε περίπτωση, η δυνατότητα μιας δεύτερης ευκαιρίας, ένα νέο ξεκίνημα με «καθαρό» ΑΦΜ, θα ωφελήσει όσους έχουν οφειλές χωρίς ακίνητη περιουσία και τα εισοδήματά τους είναι χαμηλά.